Hoe organiseer je een pubquiz.

Een goede quizavond valt of staat met de beslissingen die je vooraf neemt. Dit zijn de belangrijkste, van mensen die zelf achter de microfoon hebben gestaan.

De opzet

De vorm waar de meeste kroegen voor kiezen, omdat hij werkt:

• Zes rondes van tien vragen. Ongeveer twee uur, met een pauze. Minder rondes voor een borrel op het werk, nooit meer dan acht.
• Een fotoronde in de pauze. Deel hem uit (of open hem op de telefoons) voor de pauze en haal hem erna weer op. Tafels blijven napraten, de bar blijft draaien.
• Eén ronde met een twist. Een muziek-introronde, een getallenronde waarbij het dichtstbijzijnde antwoord wint, of een snelle ronde waar het eerste antwoord definitief is.
• Tafels van maximaal zes personen. Groot genoeg voor discussie, klein genoeg zodat iedereen aan het woord komt. Komt er een tafel van negen opdagen, splits ze dan op of trek een punt af per extra speler. Kondig dit aan voor de eerste vraag.
• Een joker. Elke tafel kiest vooraf één ronde voor dubbele punten. Het kost je niets en geeft elke tafel een strategische keuze.

Vragen schrijven

De meest gemaakte fout is een vraag met twee goede antwoorden. De tweede is een vraag die niemand in de zaal kan beantwoorden.

1. Eén antwoord, en jij weet welk. 'Wat is de hoogste berg van Australië?' kan discussie opleveren (vasteland of niet). 'Wat is de hoogste berg op het Australische vasteland?' niet.
2. Controleer elk antwoord met een bron en bewaar die bij de vraag. Een fout antwoord voor een zaal van veertig man is het enige dat je niet vergeven wordt.
3. Varieer de moeilijkheidsgraad binnen elke ronde. Drie die de meeste tafels goed hebben, vijf die de zaal verdelen, en twee die slechts één tafel weet. Iedereen scoort punten, en de scores lopen toch uiteen.
4. Stem de onderwerpen af op je publiek. Een vaste groep laat binnen een maand weten wat ze leuk vinden. Een quiz op het werk heeft vragen nodig die niet allemaal bij één afdeling horen.
5. Geef een weetje bij het antwoord. 'Canberra. Gekozen in 1908 als compromis tussen Sydney en Melbourne.' Dat weetje is wat mensen onthouden op weg naar huis.
6. Maak het moeilijk om te googelen. 'Welke planeet...' is binnen vier seconden gevonden. Een vraag waar je twee feiten voor moet combineren, of een vraag over een afbeelding, niet.

Nakijkregels, besloten voor je begint

De meeste discussies tijdens een quizavond gaan over het nakijken. Iedere discussie is eenvoudiger als de regels voor ronde één hardop zijn uitgesproken.

• Spelling. De gebruikelijke caféregel: als het duidelijk het juiste antwoord is, telt het. 'Tsjaikovski' op vijf manieren gespeld is nog steeds Tsjaikovski. Bepaal of je streng, normaal of gul bent en pas dit voor elke tafel op dezelfde manier toe.
• Achternamen. Voor een persoon telt meestal alleen de achternaam. 'Lennon' voor John Lennon. Geef aan als een ronde de uitzondering is.
• Twee antwoorden. 'Jupiter of Saturnus' is nooit goed, zelfs niet als een van de twee het juiste antwoord is.
• Getallen. Exact, of het dichtstbijzijnde antwoord wint. Nooit 'ongeveer', wat ter plekke wordt besloten.
• Bezwaren. Eén per tafel per ronde, ingediend voordat de volgende ronde begint. Je luistert, je beslist en die beslissing is definitief.

Thinking Cap past de spellingsregel voor elke tafel hetzelfde toe, groepeert identieke antwoorden zodat je 'Canberra' maar één keer nakijkt in plaats van twaalf, en stuurt je alleen de echte twijfelgevallen.

Timing

• Lees elke vraag twee keer voor. De ruimte is rumoerig en er staat altijd wel iemand aan de bar.
• Geef ongeveer dertig seconden per vraag voor een getypt antwoord, twintig voor meerkeuze. Start de klok nadat je klaar bent met voorlezen, niet als je begint.
• Verzamel de antwoorden of kijk na aan het einde van elke ronde, niet na elke vraag; zo houd je het tempo erin. Dan de antwoorden, dan de stand.
• De minuut stilte terwijl je nakijkt is prima. Twintig minuten niet. Als het nakijken langer duurt dan een drankje, is de opzet te zwaar.

Gelijke standen

Houd een beslissende vraag paraat voordat de avond begint, met een getal als antwoord: 'In welk jaar werd het Sydney Opera House geopend?'. Het dichtstbijzijnde antwoord wint. Als twee tafels even dichtbij zitten, stel dan een andere vraag, of geef de winst aan de tafel met meer juiste antwoorden in de laatste ronde, wat Thinking Cap doet. Verbreek een gelijke stand nooit op basis van tafelnummer of wie het eerst inleverde.

De ruimte

• Een microfoon, zelfs in een klein café. Achterin hoort niemand de vraag.
• De TV, als die er is, voor de vraag, de klok en de scores. Als er geen TV is, doet de vraag op elke telefoon hetzelfde werk.
• Telefoons. De meeste quizzen accepteren tegenwoordig dat telefoons op tafel liggen. Een antwoordblad zonder knippen en plakken, een klok en zien welke telefoons de app hebben verlaten, houden het eerlijk zonder een preek over spieken.
• Tafelnamen. Vraag er vroeg om en lees de leukste voor. Ideeën nodig? Hier zijn er een paar.

De avond leiden in Thinking Cap

Schrijf of plak je rondes in de bouwer, stel de bovenstaande regels eenmalig in bij de instellingen en de app regelt het papierwerk: antwoordbladen op elke telefoon, de klok, het nakijken, de scores en de tiebreak. Jij houdt de microfoon. Het is gratis, voor de host en voor elke tafel.